?>

Er is al veel over geschreven: de NSA houdt je in de gaten, Google weet wat je doet, Facebook weet hoe je je voelt en wie je vrienden zijn. Je geeft continu informatie door op het wereld wijde web, en die informatie is interessant voor bedrijven. Wat je doet, waar je bent en hoe je je voelt: misschien willen je vrienden het niet allemaal weten – het bedrijfsleven wél.

Wanneer bedrijven weten welk boek je leest, naar welke feesten je gaat maar bijvoorbeeld ook of je je wat grieperig voelt, kunnen ze je bereiken met een daarop afgestemde boodschap. Wanneer jij een boodschap krijgt die aansluit bij je belevingswereld van dat moment, ben je sneller geneigd overstag te gaan en een aankoop te doen. Dit betekent, kortom, dat de informatie die jij achterlaat op het web, geld waard is.

Wat gebeurt er als je het zichtbaar maakt?
Er zit dus geld verborgen in wat je bijvoorbeeld post op Facebook. Maar daar ben je je meestal niet bewust van op het moment dat je een berichtje plaatst. Je ziet het namelijk niet. Terwijl jij lekker met je vrienden aan ‘delen’ bent, wordt alles wat je zegt (en laat zien) tot op de komma geanalyseerd als potentieel verkoopmateriaal.

Wat zou er gebeuren er als je dit gegeven wél zichtbaar maakt? Ga je je anders gedragen? Wat doet het met je besef van privacy? Wat doet het met het inzicht dat je ‘gratis geld’ weggeeft? Om dat een beetje invoelbaar te maken, leek het me leuk dit even snel uit te werken.

Ik heb Facebook gebruikt als voorbeeld, omdat de meeste mensen deze omgeving goed kennen en de interface makkelijk houvast biedt in het ontwerp.

Show me the money!
Een eerste stap in het zichtbaar maken van je waarde is natuurlijk simpel. Laat gewoon een bedrag zien. Het bericht wat ik in het voorbeeld laat zien heb ik niet lang geleden ongeveer zo ook geplaatst. De waarde van dit bericht stel ik even op, pak hem beet, 12 eurocent. Dit lijkt niet veel misschien, maar wanneer je continu op verschillende platformen informatie achterlaat, wat voor de meesten van ons geldt, informatie van verschillende waarde, kan het per dag misschien wel oplopen tot een euro of 3 of 4. Doe dit een maand lang en je hebt zomaar 90 euro weggegeven. Dat doe ik normaal gesproken niet zomaar. Jij?

Hierboven hoe het er dan uit ziet op Facebook. Nu ik zo zie dat mijn berichtje geld waard is wordt ik me in ieder geval meer bewust van wat ik achterlaat. Dat geeft te denken.

Grip
Inzicht in de waarde maakt dat ik nu ook wat meer grip wil hebben op wat ik achterlaat en wat daar tegenover staat. Ik wil mijn prijsbewustzijn kweken. Tezelfdertijd wil Facebook graag zoveel mogelijk waarde creëren voor haar klanten. Daar ontmoeten we elkaar in belang. Het lijkt mij dus een logische stap tips toe te voegen:

Vrienden toevoegen aan het bericht maakt dat de kans zo goed als zeker is dat ze het bericht met aandacht zullen lezen. Dat is marketing technisch interessant natuurlijk, dus daar mag een beloning tegenover staan.

Er is meer
Het berichtje dat ik plaats, staat natuurlijk bol van nog meer interessante informatie. Dat wil ik zien. Een idee is om de waardevolle onderdelen in mijn berichtje te highlighten en te categoriseren. Zo zie ik in ieder geval welke soortelijke informatie ik deel. Een vrij gedachteloos stukje tekst wordt een bron van gegegevens. Weer een stapje in mijn bewustzijn.

De stap die we al eerder gemaakt hebben kunnen we nu natuurlijk weer maken: tips om meer geld te verdienen. Ieder onderdeel binnen het bericht kan misschien beter gespecificeerd, onduidelijkheden verwijderd, relevante links bijgevoegd etcetera. Zo ziet dat er dan uit:

Nu komen we al aardig dicht bij de werkelijkheid: ik ben een marketing machine voor de producten die ik leuk vind. Daarmee ben ik werkzaam voor Facebook. Dat was ik natuurlijk al. Dat is iedereen namelijk, al vanaf hun eerste bericht. Maar nu ZIE ik het ook.

Ik weet nu globaal aan welke touwtjes wordt getrokken. En ik kan zelf meehelpen de beste touwtjes te benutten. Zo voel ik me minder een marionet, sterker, mijn input wordt gewaardeerd. Letterlijk.

Bepaal het zelf
Maar in bovenstaande mist een belangrijk aspect. Je stuurt misschien wel de waarde, maar je bepaalt niet óf je het weggeeft. En dat zou de meest eerlijke variant zijn: Je kunt kiezen of je je data verhandelt of niet. Dan ben je weer eigenaar van je eigen data. Een status update zou er dan wellicht zo uit komen te zien:

Het zijn natuurlijk allemaal maar vingeroefeningen, maar het maakt wel zichtbaar hoe het zit. En nu ik dit heb gedaan kan ik verder denken: als mijn data dus geld waard is, wil ik dan alleen Facebook of Google ermee steunen? Of is er een model te bedenken dat het meer oplevert. Wat zou er gebeuren als je een social network opricht waarin bedrijven alleen met jouw toesteming inzicht krijgen in je gegevens. Een netwerk met alle aspecten van Facebook dat we zo leuk vinden maar met een expliciete nadruk op gegevens handel. Doe je daar dan nog aan mee?

Ik ben benieuwd wat jullie mening hierover is.

Ik zeg het nog maar eens: Jij bent geld waard. Alles wat je leuk vind, elk bericht, elke zin die je achterlaat, elke foto die je post. Je bent niet aan het ontspannen, je bent aan het werk. Wij werken voor Google. Wij werken voor Apple. Wij werken voor Facebook, Twitter, Amazon, Ebay. Ga zo maar door. Nu doen we dit gratis. Dat is absurd als je het goed bekijkt.

De heersende gedachte is dat je er iets voor terugkrijgt, een gratis dienst, een makkelijke manier om contact te houden, bijvoorbeeld. En dat je maar een klein beetje inlevert. Een beetje privacy, wat informatie hier en daar.

Wat we ons alleen vaak niet bedenken is hoevéél van die kleine beetjes we wel niet her en der inleveren. En dat we met de huidige verdeling van data-oogst mega bedrijven aan het creëren zijn die tonnen aan data bezitten over mensen. Data waar je zelf geen beschikking over hebt. Data die meer en meer waard wordt.

Wordt het niet tijd dat we dat -letterlijk- gaan zien?

NB:
in werkelijkheid is je informatie op dit moment minder waard dan ik hier in mijn voorbeeld noem. Ik ben op dit moment bijvoorbeeld totaal ongeveer $0,75 waard in data, volgens de Financial Times. Wil je beter geïnformeerd zijn over je waarde en ook weten wat jouw data ongeveer waard is? kijk hier.

Een indruk krijgen van hoeveel informatie er rondgaat op Facebook? Bekijk de statistieken

Een absolute aanrader om te lezen is Who Owns The Future van Jaron Lanier. Hij stelt dat de middenklasse op den duur wordt geminimaliseerd door het gratis weggeven (of wegnemen) van data en komt met een voorstel voor een nieuw economisch model gebouwd op het herleiden van de waarde van gegevens tot de oorspronkelijke eigenaar.  En nee; dit aanraden levert me niks op 😉

HoverKraft is een ontwerpbureau uit Utrecht voor web en identiteit.